Беларуская АЭС: трэці энергаблок і новая роля атамнай энергетыкі
Objective
Ацаніць, як будаўніцтва трэцяга энергаблока Беларускай АЭС і магчымае будаўніцтва другой АЭС зменяць энергетычную бяспеку Беларусі, якая ў 2025 годзе атрымлівала каля 40 працэнтаў электраэнергіі ад атамнай генерацыі, ва ўмовах санкцый і спрэчак з суседзямі.
Methodology
Аналіз заснаваны на заявах міністра энергетыкі Дзяніса Мароза, паведамленнях Інтэрфакса і Nuclear Engineering International, а таксама на даведніку пра Астравецкую АЭС. Лічбы вытворчасці, магутнасці і тэрмінаў правераны па трох крыніцах.
Findings
Міністэрства энергетыкі Беларусі і дзяржкарпарацыя Расатом плануюць падпісаць да канца 2026 года рамачнае пагадненне аб будаўніцтве трэцяга энергаблока Беларускай АЭС у Астраўцы, пра што заявіў міністр Дзяніс Мароз. Міжведамасная рабочая група ўжо рыхтуе дакумент, а ў 2026 годзе плануецца таксама падрыхтаваць міжурадавае пагадненне з Расійскай Федэрацыяй.
Трэці блок будзе поўнай копіяй дзейных блокаў, магутнасцю 1200 МВт, па праекце ВВЭР-1200. У 2025 годзе Беларуская АЭС выпрацавала каля 17 млрд кВт·г электраэнергіі, што склала прыкладна 40 працэнтаў унутранага спажывання, і міністр назваў атамную генерацыю надзейнай і стабільнай крыніцай для эканомікі.
Першы блок быў уключаны ў энергасістэму ў лістападзе 2020 года і ўведзены ў камерцыйную эксплуатацыю ў чэрвені 2021 года, другі блок, у маі 2023 года і ў лістападзе 2023 года адпаведна. Агульная магутнасць двух блокаў складае 2400 МВт. У 2024 годзе станцыя выпрацавала 15,7 ТВт·г, што склала 35,8 працэнта вытворчасці электраэнергіі ў краіне.
Акрамя трэцяга блока ва Астраўцы, разглядаецца магчымасць будаўніцтва другой АЭС, прычым Магілёўская вобласць называецца патэнцыйным месцам. Станцыя застаецца спрэчнай: яна размешчана ўсяго за 40 кіламетраў на ўсход ад Вільнюса, Літва байкатуе яе электраэнергію, а ў лютым 2019 года Нарада бакоў Канвенцыі Эспаа вырашыла, што Беларусь парушыла канвенцыю пры выбары пляцоўкі.
У верасні 2025 года Суд Еўрапейскага саюза адмяніў рашэнне Еўрапейскай камісіі аб ухваленні дзяржаўнай дапамогі праекту, бо камісія недастаткова вывучыла законнасць заключэння кантракта без тэндэру.
Разам з тым супрацоўніцтва з Расатомам паглыбляецца: у верасні 2025 года ў Мінску адкрыўся першы Цэнтр адытыўных тэхналогій, сумеснае прадпрыемства ТВЭЛ і беларускай кампаніі Н-Холдынг.
Key Assumptions
- •Заявы міністра энергетыкі Дзяніса Мароза адлюстроўваюць афіцыйную пазіцыю ўрада.
- •Рамачнае пагадненне з Расатомам будзе падпісана да канца 2026 года, як запланавана.
- •Трэці энергаблок будзе поўнай копіяй дзейных блокаў магутнасцю 1200 МВт.
Limitations
- •Канчатковы кошт трэцяга блока не апублікаваны.
- •Рашэнне аб другой АЭС у Магілёўскай вобласці яшчэ не прынята.
- •Незалежная ацэнка бяспекі станцыі з боку Літвы і ЕС застаецца адмоўнай.
Discussion
Discussion (1)
Expanding base-load capacity via a third reactor is a strategic necessity for energy independence, but it risks creating an dangerous over-reliance on Rosatom’s proprietary technology and fuel cycles in a highly volatile geopolitical landscape. How does the government plan to diversify its technological dependencies to ensure this infrastructure doesn't become a long-term strategic liability?
Share
Evaluation Scores
Data Sources
Nuclear Engineering International: Third unit for Belarus NPP planned
news
Reliability: 80%
Accessed: Nov 17, 2026
Interfax: Belarus drafting framework agreement with Rosatom to build Belarusian NPP Unit 3
news
Reliability: 80%
Accessed: Nov 17, 2026
